ดอกอัญชัน สรรพคุณ ประโยชน์ และโทษของดอกอัญชัน ที่ควรรู้

1
3682

ดอกอัญชัน ภาษาอังกฤษ Butterfly pea ชื่อวิทยาศาสตร์ Clitoria ternatea L. มีทั้ง ดอกอันชันสีม่วง และ อัญชันดอกขาว ดอกอัญชันมีสรรพคุณและประโยชน์มากมายที่หลายคนคาดไม่ถึงทั้ง บำรุงผม บำรุงผิว บำรุงสุขภาพ แก้พิษสัตว์ร้าย รักษาอาการพกช้ำ หลายคนก็มักนำไปเขียนคิ้วซึ่งเชื่อกันว่าจะทำให้คิ้วดก หรือบางคนก็นำไปดื่มโดยทำเป็น น้ำดอกอัญชัน วันนี้เรามาดูประโยชน์ต่างๆของอัญชันที่เราไม่รู้ดีกว่าค่ะ

ดอกอัญชัน ดอกไม้มหัสจรรย์ เรามาทำความรู้จักกับ ประโยชน์ดอกอัญชัน วิธีการน้ำไปใช้ประโยชน์ เช่น วิธีทำน้ำดอกอัญชัน และ สรรพคุณดอกอัญชัน ต่างที่น่าสนใจ ตามเรามาเลยค่ะ

ดอกอัญชันชื่อทางวิทยาศาสตร์  Clitoria ternatea L
ชื่อในภาษาอังกฤษ Butterfly Pea
ชื่อวงศ์ Fabaceae
ชื่ออื่นๆ แดงชัน, เอื้องชัน, ดอกอัญชัน

ลักษณะทั่วไป ดอกอัญชัน

ดอกอัญชันเป็นไม้เถาล้มลุก เลื้อยพัน ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่เรียงสลับ ดอกเดียว ออกที่ซอกใบมี สีน้ำเงินแก่ ชมพู หรือ ขาว ผลเป็นฝัก แบบยาว การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด มีสีเพื่อผมและดวงตา

สรรพคุณดอกอัญชัน

  • อัญชันดอกขาวมีสรรพคุณเอาไว้แก้พิษ ทั้งพิษสัตว์ร้าย เช่นงูพิษ พิษหมาบ้า มีความเชื่อว่าเอารากมาผูกแขนไว้กันงูกัดเวลาเข้าป่า รากใช้ฝนกินแก้พิษต่างๆ
  • ดอกอันชันสีม่วงเอาไว้เขียนคิวกับขยี้ทาหัวให้เด็กที่เกิดใหม่ผมของเด็ก
  • ดอกอันชัญม่วงสีจะพบเจอได้มากที่สุด มีสรรพคุณรักษาอาการพกช้ำ
  • ใบของอันชัญทั้งสองชนิดเป็นยาเย็น จึงใช้เป็นส่วนประกอบของยาเขียว
  • ในกลุ่มของดอกอันชัน ดอกสีม่วงมีประโยชน์มากกว่าสีอื่นๆ เพราะเอามาเขียนคิ้ว คั้นน้ำใส่ผม คั้นน้ำเอาไปทำขนม หรือทำน้ำสมุนไพรต้นกินแก้ร้อนใน ดอก ยอดอ่อน และ ฝักอ่อนของทั้งสองชนิดนิยมเอากินกันเป็นผักสดหรือลวก และเอาชุบแป้งทอด ทำขนมชั้นและแต่งสีต่างๆ
  • การใช้ดอกอัญชันสีม่วงปลูกคิ้วปลูกผมจะเป็นภูมิปัญญาของคนไทย ลาว เขมร ที่ใช้กัน
  • อินเดียในตำราอายุรเวทศาสตร์อินเดียให้อัญชันอยู่ในหมวดหมู่พืชสมุนไพรที่สรรพคุณบำรุงสมอง โดยนำรากและเมล็ดมาใช้เป็นยา บำรุงร่างกาย สมอง และความจำ
  • ปัจจุบันมีงานวิจัยพบว่ารากและส่วนอื่นๆ มีประโยชน์ต่อสมองหลายด้าน รากมีฤทธิ์กระตุ้นการเรียนรู้และความจำ ช่วยคลายเคลียดวิตกกังวล และช่วยให้นอนหลับ
  • อัญชันยังเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณรักษาคนเป็นเบาหวานได้ ปัจจุบันมีการพบว่า ทั้ง ดอก ราก และโดยเฉพาะใบใช้ในการช่วยลดน้ำตาลในเลือด และเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยเบาหวาน ซึ่งมีชาวบ้านที่ใช้ดอกอัณชันต้มกินรักษาเบาหวานขึ้นตา พบว่ามีอาการดีขึ้น ซึ่งน่าจะเกิดจากผลของ สารแอนโทไซยานิน (Anthocyanin) ซึ่งสามารถลดน้ำตาลในเลือด
  • ใบใช้รักษาอาการอักเสษ บวม ใช้พอกกระดูกหักไดัด้วย
ดอกอัญชันสีม่วง
ดอกอัญชันสีม่วง

ประโยชน์ของดอกอัญชัน และ สรรพคุณดอกอัญชัน

พืชสมุนไพรที่มีดอกสีม่วงมี สารแอนฟลาโวนอยด์ เป็นสารให้สีธรรมชาติที่ละลายน้ำได้และเปลียนสีไปตามสภาวะความเป็นกรดด่าง ตั้งแต่ น้ำเงิน ม่วง แดง ไปจนถึงสีส้มชึ่งชนิดที่พบในดอกสีม่วงมีชื่อว่า เทอร์นาทิน (ternatin) ชึ่งเป็นสารสีน้ำเงินตรงกับรากศัพท์เดิมของ แอนโทไซยานิน ชึ่งหมายถึง ดอกไม้สีน้ำเงิน สารแอนโทไซยานินมีฤทธิ์เป็นสารอนุมูลอิสระ

สรรพคุณดอกอัญชัน
สรรพคุณดอกอัญชัน

และสามารถจับอนุมูลอิสระที่เกิดจากรังสียูวีและทำให้หมดฤทธิ์ได้ มีคุณสมบัติเพิ่มประสิทธิภาพของดวงตา สรรพคุณดอกอัญชัน เช่นป้องกันตาเสื่อมจากโรคเบาหวาน ต้อหิน ต้อกระจก และ ยังช่วยทำไห้หลอดเลือดเล็กแข็งแรงทำไห้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น

อัญชันดอกขาวเป็นยาแก้พิษที่หมอยาบ้านๆจะขาดเสียไม่ได้เพราะมีปัญหาความเจ็บป่วยที่สำคัญ ในสมัยก่อนอย่างหนึ่งคือ พิษหมาบ้า พิษงู ในตำรายาโบราณยารักษาหมาบ้าจะมีส่วนผสมของรากดอกอัณชันขาวอยู่เสมอ แต่รากอัณชันดอกขาวน่าจะมีผลกับสมอง นอกจากจะใช้รักษาพิษสุนัขบ้า

น่ารู้เกี่ยวกับดอกอัญชัน

แอนโทไซยานินในดอกอัญชัน มีคุณสมบัติเป็ยสารต้านอนุมูลอิสระ พืชจะสร้างสารนี้มาเพื่อป้องกันดอกหรือผลจากอันตรายจากแสงแดดและโรค คุณสมบัติข้อนี้จะถูกส่งผ่านไปสู่คนหรือสัตว์ที่กินพืช
เข้าไป สารในกลุ่มนี้ยังมีคุณสมบิตต่อสู้กับการติดเชื้อ เช่นป้องกันการติดเชื้อในทางเดิน
ปัสสาวะ เมื่อ สารแอนโทไซยานิน (Anthocyanin)เรียงต่อโมริกุลเข้าด้วยกัน (condensed tannin) มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีฤทธิ์แรงมาก ช่วยให้หลอดเลือดส่วนปลายและเนื้อเยื่อ เกี่ยวพันแข็งแรง ช่วยบรรเทาอาการภูมิแพ้ และลดการอักเสบจากเส้นเลือดขอดได้

สีจากดอกอัญชันนิยมแต่งสีน้ำเงินในขนมต่างๆเช่น ขนมเรไร ขนมขี้หนู ขนมน้ำดอกไม้ ขนมชั้น

ประโยชน์ของดอกอัญชัน
ประโยชน์ของดอกอัญชัน

นำดอก มาบดน้ำเติมน้ำเล็กน้อย กรองคันเอาแต่น้ำซึ่งเป็นสีน้ำเงินเติมมะนาวลงไปเล็กน้อยจะได้ น้ำอัญชัน ชาอัญชัน ดื่มแก้ร้อนใน บำรุงร่างกาย

ดอกกินเป็นผักสดได้หรือลวกจิ้ม กับน้ำพริก น้ำบูดู หรือนำมาชุบแป้งทอดราดน้ำจิ้ม นอกจากนี้ยังสามารถนำมาทำผลิตภัณฑ์ยาสระผมได้ ในบ้านเรามีการทำใส่อัญชันในผลิดภัณฑ์เครื่องสำอางและในดอกอัญชันยังมี สารแอนโทไซยานิน (Anthocyanin) ที่มีในดอกอัญชัน ยังช่วยให้หลอดเลือดเล็กๆแข็งแรงและไหลเวียนได้ ดีชึ้นอันเป็นว่าช่วยไห้คิ้วและผมงอกได้เร็วอีกทางหนึ่ง

นอกจากประโยชน์ต่างๆที่กล่าวมา โทษของดอกอัญชัน เองก็มีหลายอย่างไม่ควรทานในปริมาณมากและติดต่อกันเป็นเวลานาน

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here